Ulga na złe długi na gruncie CIT oraz PIT już od 2020 roku

Już od dnia 1 stycznia 2020 r. zacznie obowiązywać ulga na złe długi w podatku dochodowym. Pozwoli ona przedsiębiorcom na zmniejszenie podstawy opodatkowania o kwotę nieuregulowanych należności. Jednocześnie, nowe przepisy wymuszą na dłużnikach zwiększanie podstawy opodatkowania z tytułu nieuregulowanych zobowiązań. Będą one obowiązywać zarówno na gruncie ustawy o CIT, jak i ustawy o PIT.

Newsletter

Ostatnia aktualizacja: 4 grudnia 2019 r.

Korekta kosztów, czyli nieudane przepisy

Warto przypomnieć, że w latach 2013-2015 obowiązywały przepisy w podatkach dochodowych, które nakazywały zmniejszanie kosztów uzyskania przychodów w związku z brakiem terminowego regulowania należności.

Zgodnie z założeniami autorów tych regulacji, miały one na celu usprawnić przepływy pieniężne pomiędzy przedsiębiorcami oraz przyczynić się do terminowego regulowania zobowiązań. W praktyce, nałożyły na polskich przedsiębiorców uciążliwe obowiązki, w tym konieczność prowadzenia dodatkowych ewidencji i szczegółowego weryfikowania płatności wynikających z poszczególnych faktur.

W związku z powszechną krytyką, związaną także z wątpliwościami interpretacyjnymi dotyczącymi m.in. płatności na raty oraz odpisów amortyzacyjnych, po dwóch latach podjęto decyzję o ich uchyleniu.

Ulga na złe długi

Od dnia 1 stycznia 2020 r. będzie obowiązywać ulga na złe długi w podatkach dochodowych, tj. w CIT oraz PIT. W przeciwieństwie do przepisów obowiązujących w latach 2013-2015, dotyczą one również wierzycieli, a w swoim charakterze nowe regulacje są zbliżone do tych, które obowiązują na gruncie VAT.

Zgodnie z nowymi przepisami, podatnik będzie mógł zmniejszyć dochód stanowiący podstawę obliczenia zaliczki o zaliczaną do przychodów należnych wartość wierzytelności o zapłatę świadczenia pieniężnego, która nie została uregulowana lub zbyta.

Co ważne, prawo do zmniejszenia dochodu będzie przysługiwać podatnikowi począwszy od okresu rozliczeniowego, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, do okresu, w którym zobowiązanie zostanie uregulowane.

Warto zwrócić uwagę, że przepisy ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (z dniem 1 stycznia 2020 r. następuje zmian nazwy tego aktu prawnego na ustawę "o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych") przewidują m.in. ograniczenia w dowolności ustalania terminów płatności w przypadku transakcji, w których stroną jest duży przedsiębiorca. Jeżeli termin płatności został ustalony przez strony transakcji z naruszeniem przepisów ww. ustawy, przez termin zapłaty rozumie się termin określony zgodnie z przepisami tej ustawy.

Nowe przepisy nakładają więc na przedsiębiorców konieczność monitorowania przeterminowanych należności pod kątem upływu terminu 90 dni do zapłaty. Dodatkowo, wymuszają one na przedsiębiorcach korzystających z ulgi, aby do dnia upływu terminu płatności zaliczki na podatek dochodowy sprawdzać, czy dłużnik nie uregulował swojego zobowiązania.

Warto podkreślić, że przepisy odnoszą się do “terminu płatności zaliczki” wynikającego z przepisów, a nie do faktycznej płatności zaliczki przez podatnika. W praktyce mogą zdarzać się przypadki, w których podatnik ureguluje zaliczkę na kilka dni przed upływem terminu, a następnie będzie zmuszony do dokonania dopłaty w związku z płatnością ze strony dłużnika, który zdecyduje się zrobić przelew na ostatnią chwilę. Kwestia ta wydaje się być szczególnie uciążliwa m.in. dla biur rachunkowych, które obliczają wysokość należnej zaliczki i przekazują dane klientowi na kilka dni przed upływem terminu płatności.

Jeżeli wierzytelność zostanie uregulowana lub zbyta, wierzyciel powinien dokonać zwiększenia dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki w okresie rozliczeniowym, w którym wierzytelność została uregulowana lub zbyta. Można powiedzieć, że jest to naturalna kolej rzeczy, związana z charakterem ulgi. Przed obliczeniem wysokości należnej zaliczki niezbędne będzie więc zweryfikowanie, które należności zostały uregulowane i w jakiej części.

Jeżeli wierzytelność nie zostanie uregulowana lub zbyta do końca roku podatkowego, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, wierzyciel będzie mógł dokonać zmniejszenia podstawy opodatkowania w zeznaniu podatkowym składanym za ten rok podatkowy. Warto zwrócić uwagę, że prawo to będzie przysługiwać wierzycielowi, jeżeli do dnia złożenia zeznania podatkowego wierzytelność nie zostanie uregulowana lub zbyta. W tym przypadku decydująca będzie więc data faktycznego złożenia deklaracji.

Przepisy w zakresie ulgi na złe długi zawierają także dodatkowe warunki, które muszą zostać spełniona, aby podatnik miał skorzystać z prawa do zmniejszenia podstawy opodatkowania w zeznaniu podatkowym:

  • dłużnik na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego dzień złożenia zeznania podatkowego nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;
  • od daty wystawienia faktury (rachunku) lub zawarcia umowy dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została wystawiona faktura (rachunek) lub została zawarta umowa, a w przypadku gdy rok kalendarzowy, w którym wystawiono fakturę (rachunek), jest inny niż rok kalendarzowy, w którym zawarto umowę - gdy nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku kalendarzowego późniejszej z tych czynności;
  • transakcja handlowa zawarta jest w ramach działalności wierzyciela oraz działalności dłużnika, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jeżeli po roku podatkowym, za który dokonano zmniejszenia podstawy opodatkowania, wierzytelność zostanie uregulowana lub zbyta, podatnik będzie miał obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania.

Na marginesie warto zwrócić uwagę, że regulacje w zakresie ulgi na złe długi przewidują także odpowiednie przepisy dotyczące zwiększania oraz zmniejszania strat z tytułu korzystania z ulgi, które znajdą zastosowanie w przypadku podatników nie osiągających dochodów.

Korekta dochodu i podstawy opodatkowania

Nowe przepisy przewidują także obowiązek korekty wysokości dochodu przez dłużnika, który podlega zwiększeniu o zaliczaną do kosztów uzyskania przychodów wartość zobowiązania do zapłaty świadczenia, które nie zostało uregulowane. W rezultacie, w przypadku dłużników, obowiązkowemu zwiększeniu będzie ulegać dochód stanowiący podstawę obliczenia zaliczki na podatek.

Zwiększenia należy dokonać począwszy od okresu rozliczeniowego, w którym upłynęło 90 dni od dnia upływu terminu zapłaty określonego na fakturze (rachunku) lub w umowie, do okresu, w którym zobowiązanie zostanie uregulowane.

Warto zwrócić uwagę, że podobnie jak w przypadku zmniejszenia, tak również zwiększenia dochodu stanowiącego podstawę obliczenia zaliczki należy dokonać, jeżeli do dnia terminu płatności zaliczki, zobowiązanie nie zostanie uregulowane.

Jeżeli mają Państwo pytania dotyczące nowych przepisów lub chcieliby przedyskutować ich wpływ na prowadzoną działalność, pozostajemy do dyspozycji.


Czytaj również: Mikrorachunek podatkowy - Ministerstwo Finansów udostępniło generator
LinkedIn
Facebook